Stichting Waardig Levenseinde Foundation Dignified Dying De Heliummethode

Helium 04-2014

Helium 04 – 2014

Verslag van een mislukking bij een echtpaar

Achtergrond

Een echtpaar van 70-80 jaar beschouwde het leven als voltooid.

Lichamelijk: geen ziekten. Goed contact met huisarts, geen euthanasieverzoek

Psychologisch: jarenlang tezamen af en toe contact met een GZ-psycholoog om de relatie goed te houden

Sociale situatie: goed contact met de kinderen en een ruime vriendenkring, Echter, financieel krap bij kas i.v.m. een te hoge hypotheek waardoor bij verkoop een schuld

Besluitvorming

Enkele jaren voor het overlijden besloot de vrouw dat zij met medicijnen of met helium in de toekomst zou willen sterven om lichamelijke aftakeling te ontlopen. Haar man was er nog niet aan toe. Zij had een voorkeur voor de heliummethode en bestelde 2 heliumtankjes. Deze werden na ontvangst even open gedraaid en daarna opgeborgen.

Twee jaar later was het de man duidelijk dat hij samen wilde sterven en ook de heliummethode zou gebruiken. De kinderen en vrienden werden in vage termen voorbereid dat ‘het’ (de zelfdoding) ooit wel eens zou plaatsvinden.

De vrouw schreef in de maandenlange aanloop naar de zelfdoding een uitgebreide toelichting op hun besluit in dagboekvorm. Zij wilde dit boekwerk nalaten voor de kinderen en maakte duidelijk dat zij graag zou zien dat het na hun dood als boek gepubliceerd zou worden. Het moest een voorbeeld worden voor andere ouderen die hun leven als voltooid beschouwen: hoe je er samen uit kan stappen op een moment dat er nog geen aftakeling of vereenzaming is.

Zij prikten als datum voor de zelfdoding hun huwelijksdag. De man bestelde kort tevoren ook twee heliumtankjes, maakte twee plastic zakken met elastiek gereed en verbond ze via plastic slangen en een klem aan de nippel van de heliumtanks. De film over de heliummethode was zijn voorbeeld, maar hij las niet in het boek Uitweg welke voorzorgen je daarbij in acht moet nemen om mislukking te voorkomen.

Elke zak was met twee tankjes verbonden die naast het bed werden gezet: voor de man links de nieuwe tankjes, voor de vrouw rechts van het bed de tankjes die jaren waren opgeborgen.

Zij besloten na middernacht tot uitvoering over te aan en even tevoren een brief aan de deur van de buren te hangen met daarin de huissleutel en het verzoek 112 te bellen. De brief zou pas de volgende ochtend gevonden mogen worden.

De uitvoering

Zoals afgesproken draaiden zij gelijktijdig de kranen op de tankjes open zodat de zak zich vulde met helium. Ook gelijktijdig trokken zij de zak met over het hoofd. De vrouw schrijft na de mislukking een verslag (samengevat):

Ik hoorde in het begin zachtjes gas stromen maar dit hield al gauw op. In stilte telde ik en verbaasde me dat ik geen moment het bewustzijn verloor. Door de zak keek ik hoe het bij hem ging. Na verloop van ongeveer vijf minuten werd ik duizelig en erg misselijk tot overgeven aan toe. Toen trok ik de zak van mijn hoofd en besefte dat het mislukt was.

Uit het verslag van de man blijkt dat hij wel buiten kennis is geraakt en zich pas dingen herinnert vanaf 7 uur de volgende ochtend. Van de tussenliggende uren herinnert hij zich niets. Echter, zijn vrouw schrijft dat zij die nacht net zolang aan hem heeft gesjord tot hij opstond en op haar aandringen de brief van de voordeur van de buren verwijderde. Hij had toen geen zak meer over zijn hoofd (zie onder). Zij wilde voorkomen dat de buren alarm zouden slaan. De man herinnert zich dit alles niet maar vond de volgende ochtend sleutels en brief in huis liggen.

Geen zelfeuthanasie maar zelfdoding

Er waren geen restverschijnselen, ook niet bij de man die het bewustzijn had verloren. Enkele dagen voelden beiden zich down en beroerd door de mislukking. Een paar weken later begonnen zij met de voorbereiding van een nieuwe poging met medicijnen die twee maanden later tot hun dood heeft geleid.

Ook over deze tweede poging waren zij niet in gesprek met hun kinderen en vrienden, die zich hierdoor pijnlijk overvallen hebben gevoeld. Zij accepteerden het besluit te sterven maar waren hierbij hun ouders liefst tot steun geweest, óók om zich emotioneel daarop te kunnen voorbereiden..

Toen de kinderen hen dood vonden was er ontreddering. Pijn, verwijten en vragen bestaan bij de naasten ook na een gewone, eenzame zelfdoding. Wanneer iemand zijn naasten onverwacht confronteert met haar of zijn dood, is er geen sprake van zelfeuthanasie. Want net als bij dokterseuthanasie wordt ook zelfeiuthanasie altijd met tenminste één naaste vertrouwenspersoon tevoren intensief besproken. Die naaste is op de hoogte van de uitvoering.

Analyse van de reden van mislukking

Een ingenieur heeft de zakken onderzocht op lekjes en de verbindingen op gebreken. Dit was allemaal bij beiden perfect in orde.

De mislukking bij de vrouw:

Bij onderzoek waren haar tankjes leeg. Uit het verloop dat zij beschrijft blijkt tevens dat zij geen moment buiten kennis is geraakt. Haar tankjes waren twee jaar eerder geopend en weer provisorisch dicht gedraaid. Het is bekend dat na het openen van de kraan op de tankjes deze onhoorbaar langzaam leeg kunnen lopen omdat ze niet stevig genoeg zijn dichtgedraaid. Tijdens de jaren opslag is dit gebeurd. Daarom is het advies in Uitweg (p 184) om een van beide tankjes te gebruiken om te oefenen en de ander dicht te laten tot op de dag van de uitvoering. De film over de heliummethode geeft basis-informatie maar wie de methode wil gebruiken om te sterven hoort ook de voorzorgen te lezen die in het boek staan.

De vrouw kreeg na vijf minuten met de zak over haar hoofd last van de uitgeademde CO2 in de zak: misselijk, duizelig en hoofdpijn. Dat gebeurt bij iedereen die een tijdlang in een zak uitademt. Ook bij mensen die vergeefs proberen te overlijden na innemen van een aantal makkelijk verkrijgbare slaapmiddelen en een zak over het hoofd.

De mislukking bij de man:

De tankjes van de man waren bij onderzoek een week later nog tamelijk vol. Wie van hen ze die nacht heeft dicht gedraaid is onduidelijk.

Om de mislukking bij de man te verklaren moest onderzocht worden of er in zijn tankjes wel voldoende helium zat. Want een fabrikant zou zuurstof in de tankjes kunnen bijmengen, zonder dat de koper dit merkt (ballonnen gaan toch nog wel omhoog).

Er is een proefopstelling gemaakt om het percentage zuurstof in de tankjes van de man te vergelijken met twee controle-tankjes. Uit dit onderzoek bleek dat de dodelijke hoeveelheid helium in zijn tanks zat.

De enig mogelijke verklaring die overblijft is dat de vrouw in de paniek van het moment (“het is mislukt”) niet alleen wilde achterblijven. Zij heeft niet alleen de zak van haar eigen hoofd getrokken maar ook van zijn hoofd.

De man bleef nog uren in slaap en kan zich niet herinneren wat er die nacht is gebeurd. Maar de volgende ochtend was er geen sprake meer van geheugenverlies voor andere zaken noch van een ander restverschijnsel.

Leerpunten naar aanleiding van deze mislukking:

• Wie met helium wil overlijden zónder de toelichting in Uitweg te lezen over de te nemen voorzorgen, loopt het risico dat hij wakker wordt.

• Er is nog nooit enig restverschijnsel gerapporteerd bij mislukking. Ook deze melding bevestigt dat.

• Als een fabrikant de helium in tankjes in de toekomst zou gaan verdunnen met zuurstof, kan een technisch geschoold onderzoeker dat opsporen met een professionele zuurstofmeter.

• Er zijn meerdere voorbeelden van mensen die samen tegelijk willen overlijden, maar waarbij een van beiden toch in leven blijft. Dat was hier bijna gebeurd door onzorgvuldigheid (iniet stevig sluiten van de kraan op de tankjes) en door een begrijpelijke impuls van de vrouw om de zak van zijn hoofd te trekken uit angst als enige in leven te blijven. Ook bij de medicijnmethode kan het bij de één mislukken, bijvoorbeeld wanneer één van hen gaat braken.

• Tegelijk en tezamen willen overlijden is bij ouderen op het eerste gezicht een begrijpelijke wens, maar enig wantrouwen is wel op zijn plaats. Niet zelden heeft een van beiden meer redenen om al te gaan sterven en oefent (ongemerkt) psychologische druk uit op de ander om ‘samen weg te gaan’. Voor degene die nog wel verder zou kunnen leven is het moeilijk hier weerstand aan te bieden, omdat het dan lijkt ‘alsof je je dierbare partner in de steek laat’. met alle schuldgevoel die dat oproept

Verslag van een mislukking bij een echtpaar.

Een echtpaar van 70-80 jaar beschouwde het leven als voltooid.

Lichamelijk: geen ziekten. Goed contact met huisarts, geen euthanasieverzoek lees meer