een waardig levenseinde

MED 13-2010 / Depronal 4,5 gram

Een vrouw van 64 jaar (reeds lang gescheiden, twee dochters) leed sinds ongeveer tien jaar aan zenuwpijnen die zich vanuit haar bekken steeds verder over het lichaam hadden uitgebreid. Tijdens vele artsbezoeken, fysiotherapie, langdurige behandeling bij een sexuoloog, neurologische en interne onderzoeken werd geen lichamelijke oorzaak gevonden. Psychiatrische behandelingen (onder meer amitripyiline 150 mg/dag, Seroquel 150 mg/dag; diazepam 2 mg/dag) en psychiatrische opnames brachten geen verbetering.

Begin 2010 vroeg zij vanwege jarenlange ondraaglijke en onleefbare pijnen haar psychiater om euthanasie. Hij stelde de diagnose ‘afhankelijke persoonlijkheidsstoornis’ en startte de procedure voor hulp bij zelfdoding. Vier maanden later vertrok hij naar een andere baan. Mevrouw vreesde dat de procedure met een nieuwe psychiater te lang zou duren en besloot daarom de levensbeëindiging in eigen hand te nemen.

Haar antroposofische huisarts weigerde in te gaan op haar euthanasieverzoek. Ook weigerde hij haar door te verwijzen naar een andere huisarts met de woorden: ‚Dat is voor mij hetzelfde als iemand die zelfmoord wil plegen een pistool geven’.

Vanaf begin 2010 besprak zij haar doodswens met haar beide dochters. Deze legden contact met stichting De Einder en lazen het boek Uitweg. Mevrouw wilde niet stoppen met eten en drinken omdat zij uit ervaring wist dat bij dagenlang in bed liggen de zenuwpijnen zouden toenemen.

Mevrouw heeft middelen die in Uitweg staan via internet besteld: depronal (4,5 gram), valium (600 mg) en domperidon ter voorkoming van braken. Mondeling was haar meegedeeld welke internetapotheken dit betrouwbaar afleveren.

Toen de middelen in huis waren nam zij afzonderlijk afscheid van familie en vrienden. Velen probeerden haar te bepraten dat ze hiertoe niet, of nog niet, moest overgaan. Alleen diegenen die overtuigd waren dat er geen andere oplossing meer was, werden op de hoogte gebracht van de geplande dag waarop het zou gebeuren.

Tien dagen tevoren stopte zij met het innemen van valium omdat ontwenning noodzakelijk is. In de dagen daarna opende zij zelf de dertig capsules depronal en strooide de korrels in een doosje, maar maakte deze niet fijn omdat zij dit te moeilijk vond. De tabletten valium sneed zij met een apparaat van de apotheek in stukjes en maakte ze met een vijzel nog wat kleiner. Nadat zij hiermee klaar was werd zij rustiger omdat zij het vertrouwen kreeg dat er niets meer in de weg stond aan haar besluit: om zich van de pijnen te bevrijden door in haar slaap te overlijden.

Een dag tevoren begon zij met het antibraakmiddeI volgens het schema in Uitweg. Zelfstandig strooide zij de korrels en andere medicijnen in een bakje vla gemengd met yoghurt en nam het in. Hierna ging zij naar de slaapkamer waar haar dochters op haar wachtten. Tijdens en na het innemen ervan was zij volstrekt rustig en sprak met haar dochters. Een kwartier na het innemen sliep zij. Ruim twee uur later overleed zij zonder tekenen van pijn of benauwdheid.

De dochters waarschuwden de naaste familie. Nadat deze kort afscheid van de overledene hadden genomen werd ook de dienstdoende arts opgeroepen. Deze belde de lijkschouwer, die met twee politieagenten in uniform, twee leden van de tactische en twee leden van de technisch recherche in huis kwam. De kamer zat toen nog vol met familie. De politie verzocht iedereen te vertrekken met uitzondering van degenen die aanwezig waren geweest.

Voordat het technisch onderzoek door lijkschouwer en recherche werd gedaan zijn zij op voorkomende wijze ondervraagd (hoe is het gebeurd? welke medicijnen? waar vandaan? enzovoort). De dochters gaven enige informatie. Het lichaam is niet in beslag genomen.

De dochters vinden dat het waardig is verlopen door de rust die moeder de laatste dagen en tijdens het innemen uitstraalde. Zij hebben een rouwkaart aan de huisarts toegezonden die ieder gesprek over het zelfgekozen levenseinde zo resoluut uit de weg was gegaan. Deze heeft niets van zich laten horen.

Over de informatie die zij tevoren hadden gekregen, schrijven de dochters: „Het verloop van het euthanasietraject met de behandelend psychiater heeft ons en onze moeder een gevoel van onmacht gegeven. Ze had haar beslissing allang weloverwogen genomen en toch moest ze er keer op keer verantwoording over afleggen. Daarnaast werd de arts niet concreet en meermalen werden afspraken uitgesteld of niet nagekomen. Het voelde daardoor vooral alsof we tegen gewerkt werden in plaats van geholpen. Het boek Uitweg en het contact met de Einder was na dit traject een verlossing. Plotseling bleek het toch mogelijk om de wens van onze moeder uit te laten komen en er waren mensen bereid om ons te adviseren, ook op korte termijn. De informatie die wij kregen was concreet, duidelijk en eerlijk. Met behulp van deze informatie heeft onze moeder op een waardige manier uit het leven kunnen stappen en wij hebben haar daarin bij elke stap kunnen ondersteunen. Wij hebben op een rustige en liefdevolle manier afscheid kunnen nemen. Dat het zo heeft kunnen gaan, is ons zoveel waard, daar zijn eigenlijk geen woorden voor.“

 
Uitweg is te koop bij de betere boekhandel, of te bestellen in de webshop van de uitgever, Nijgh & van Ditmar Links Waarschuwing Sitemap

copyright 2011